Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học (GDĐH) để lấy ý kiến rộng rãi. Dự thảo hướng tới xây dựng hành lang pháp lý thống nhất cho việc triển khai công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ liên quan trong toàn hệ thống GDĐH.
Theo dự thảo, phạm vi áp dụng bao gồm các cơ sở GDĐH; tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, quản lý, phục vụ; cùng các doanh nghiệp cung cấp nền tảng, giải pháp công nghệ số và AI phục vụ GDĐH.
Bộ GD&ĐT lấy ý kiến dự thảo Thông tư về ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học.
Một trong những nguyên tắc cốt lõi được nhấn mạnh là AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế giảng viên. Việc ứng dụng công nghệ được triển khai toàn diện trong đào tạo, kiểm tra - đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và hỗ trợ người học, song phải bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, tuân thủ liêm chính học thuật.
Trong hoạt động đào tạo, các cơ sở GDĐH được chủ động áp dụng công nghệ số và AI thông qua nhiều phương thức như đào tạo trực tiếp có hỗ trợ công nghệ, đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp và cá thể hóa học tập dựa trên dữ liệu.
Công nghệ được sử dụng để hỗ trợ giảng dạy, quản lý quá trình học tập, theo dõi tiến độ, tư vấn học tập, định hướng nghề nghiệp và phân tích dữ liệu nhằm cải tiến chương trình, phương pháp đào tạo.
Đối với kiểm tra, đánh giá, dự thảo cho phép ứng dụng công nghệ và AI nhưng phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, minh bạch, công bằng và phù hợp chuẩn đầu ra. Các nội dung ứng dụng bao gồm xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức thi, chấm điểm, giám sát, phân tích kết quả và quản lý dữ liệu đánh giá.
Đồng thời, yêu cầu xác thực danh tính người học, kiểm soát toàn bộ quy trình, bảo đảm khả năng truy vết, lưu trữ dữ liệu và có cơ chế giải trình, phúc tra kết quả.
Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về liêm chính học thuật trong môi trường số. Việc ứng dụng công nghệ và AI phải bảo đảm trung thực, khách quan, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và phản ánh đúng năng lực người học.
Các hành vi vi phạm như gian lận bằng công nghệ, đạo văn, giả mạo dữ liệu, nhờ người khác thực hiện nhiệm vụ học tập… được xác định rõ để có cơ chế kiểm soát và xử lý.
Các cơ sở GDĐH được yêu cầu ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, thiết lập hệ thống giám sát, ứng dụng công nghệ phát hiện gian lận, đồng thời tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người học và đội ngũ giảng viên.
Trong quản trị, dự thảo nhấn mạnh việc lấy dữ liệu làm nền tảng cho điều hành và ra quyết định. Các cơ sở GDĐH cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, có khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ; bảo đảm an toàn, bảo mật và toàn vẹn dữ liệu. Đồng thời, phát triển hạ tầng số và nâng cao năng lực số, năng lực AI cho người học, giảng viên và cán bộ quản lý.
Bộ GD&ĐT cho biết, Thông tư sau khi ban hành sẽ là cơ sở quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng AI có trách nhiệm trong GDĐH, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường minh bạch, kiểm soát chất lượng và bảo đảm liêm chính học thuật trong môi trường số.
