Hungary đang thực hiện một bước chuyển mình quan trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào khí đốt Nga, trang Index của Hungary đưa tin cuối tuần qua.
Theo trang Index, Tập đoàn nhà nước MVM của Hungary đang đàm phán các thỏa thuận nhập khẩu khí đốt từ Romania để thay thế một phần nguồn cung từ Moscow.
Đây được xem là bước tiến lớn nhất hiện nay của Budapest hướng tới việc tiếp cận nguồn khí đốt không phải của Nga với mức giá phải chăng.
Cụ thể, MVM đang trong giai đoạn đàm phán nâng cao với các công ty năng lượng Romania là OMV Petrom và Romgaz về việc cung cấp khí đốt tự nhiên. Khí đốt sẽ đến từ mỏ Neptun Deep ở Biển Đen, dự kiến bắt đầu sản xuất vào năm 2027.
MVM được cho là đã đồng ý về nguyên tắc với mức giá, dự kiến sẽ không cao hơn giá khí đốt Nga. Các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra về khối lượng cung cấp, dự kiến có thể đạt khoảng 1 tỷ m3 mỗi năm trong giai đoạn đầu.
Theo Index, nguồn cung từ Romania có khả năng đáp ứng 20-25% khối lượng cần thiết để thay thế khí đốt Nga. Nếu thỏa thuận thành công, đây sẽ là bước đi quan trọng giúp Hungary đa dạng hóa nguồn cung năng lượng với chi phí cạnh tranh.
"Đây sẽ là bước tiến lớn nhất hướng tới việc có được khí đốt không phải của Nga với giá tốt. Nếu chúng tôi không thể thực hiện được điều này, từ nay trở đi sẽ chỉ còn những nguồn cung đắt đỏ hơn nhiều lần", nguồn thạo tin nói với Index.
Dự án khí đốt ở Biển Đen dự kiến sẽ được đưa vào vận hành năm 2027. Ảnh: Offshore Technology
Theo trang tin Hungary, số phận của thỏa thuận này sẽ được quyết định trong những tuần tới. Tuy nhiên, quá trình này gặp một số thách thức.
Hungary đang trong giai đoạn chuyển giao chính phủ sau khi Đảng Tisza của ông Péter Magyar thắng cử. Trong khi đó, Romania hiện do chính phủ tạm quyền điều hành.
Ngoài ra, nhà nước Romania có quyền ưu tiên mua trước các nguyên liệu chiến lược, có thể ảnh hưởng đến tiến độ thỏa thuận với MVM.
Nếu chính quyền mới nhậm chức của Hungary không ký được hợp đồng ngay bây giờ, các cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm sẽ đổ vỡ và mọi thứ sẽ phải bắt đầu lại từ đầu, trang Index cảnh báo.
Trong trường hợp đó, Budapest sẽ bỏ lỡ nguồn cung năng lượng gần nhất và có lợi nhất có khả năng thay thế khí đốt giá rẻ của Nga.
Các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra trong bối cảnh ông Magyar, Thủ tướng mới của Hungary, cam kết điều chỉnh chính sách năng lượng.
Ông Magyar hứa sẽ đưa Hungary quay trở lại gần hơn với Liên minh châu Âu (EU) sau 16 năm dưới thời ông Viktor Orbán.
Thủ tướng Magyar thừa nhận rằng hiện đất nước ông vẫn phụ thuộc rất lớn vào năng lượng Nga. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo mới của quốc gia Trung Âu cam kết chấm dứt nhập khẩu dầu Nga vào năm 2035, và coi sự phụ thuộc năng lượng vào Moscow là "rủi ro hệ thống".
Theo một báo cáo mới của Trung tâm Nghiên cứu Dân chủ (CSD), được chia sẻ độc quyền với đài DW của Đức hồi cuối tháng 3, tỉ lệ dầu thô Nga trong nhập khẩu dầu của Hungary tăng mạnh từ 61% năm 2021 lên 93% năm 2025.
Phần lớn dầu thô mà Hungary nhập khẩu từ Nga được vận chuyển qua đường ống Druzhba. Đây là một trong những đường ống quan trọng đảm bảo nguồn cung dầu thô từ Nga liên tục đến cả Hungary và Slovakia.
Về khí đốt, Hungary vẫn là một trong những quốc gia thành viên EU phụ thuộc nhiều nhất vào khí đốt tự nhiên của Nga, chiếm khoảng 3/4 lượng nhập khẩu hàng năm, theo báo cáo của CSD.
Ngoài ra, Hungary còn hợp tác với Rosatom trong dự án mở rộng nhà máy điện hạt nhân Paks, nằm cách Budapest 100 km về phía Tây Nam trên sông Danube.
Việc đa dạng hóa nguồn cung không dễ dàng. Hungary có thể sử dụng đường ống Adria để nhập dầu không phải của Nga, nhưng chi phí sẽ cao hơn do Nga từng cung cấp với giá chiết khấu.
Vị trí địa lý và các hợp đồng dài hạn hiện tại cũng là những rào cản lớn.
Dù vậy, các thỏa thuận đang đàm phán với Romania được kỳ vọng sẽ là bước khởi đầu cụ thể và thiết thực cho cam kết của chính quyền mới.
Minh Đức (Theo Logos Press, Al Jazeera)
