Cây "làm giàu" ở xứ Thanh rớt giá, nông dân chật vật giữa vụ thu hoạch

Giữa cái nắng như đổ lửa của tháng 5, những triền đồi dứa ở phường Quang Trung, thị xã Bỉm Sơn cũ, tỉnh Thanh Hóa hiện lên vàng óng xen lẫn màu xanh mướt, trải dài hàng trăm ha như những tấm thảm khổng lồ phủ kín vùng đất bán sơn địa.

Từ sáng sớm, trên các cánh đồng dứa đã rộn ràng tiếng nói cười, tiếng xe tải ra vào chở hàng. Người cắt, người khuân, người lựa quả… tất bật giữa mùa thu hoạch lớn nhất năm. Với người dân nơi đây, cây dứa là "cần câu cơm" gắn bó suốt hơn 3 thập kỷ, giúp nhiều gia đình đổi đời, xây nhà, nuôi con ăn học.

Dưới những tán lá sắc nhọn, các luống dứa chín vàng tỏa hương thơm ngọt. Thế nhưng, trái ngược vẻ trù phú ngoài đồng, nhiều nông dân năm nay mang tâm trạng nặng trĩu khi giá dứa giảm gần một nửa so với vụ trước.

Chị Lê Thị Hoa, 42 tuổi, ở tổ dân phố 10, phường Quang Trung, cho biết, vụ này gia đình chị thu hoạch kém cả về sản lượng lẫn giá bán."Năm ngoái thương lái mua 11.000-12.000 đồng mỗi kg, còn năm nay chỉ khoảng 5.000-7.000 đồng. Giá thấp thế này sợ không đủ chi phí phân bón, chăm sóc và thuê nhân công", chị nói.

Gia đình chị Hoa trồng 3 sào dứa. Vụ trước thu được khoảng 18 tấn, nhờ giá cao nên vẫn có lãi khá. Nhưng đầu vụ năm nay gặp mưa lớn kéo dài, nhiều diện tích dứa bị thối gốc, chết cây, khiến sản lượng giảm mạnh, chỉ còn khoảng 8 tấn.

Không xa ruộng dứa của chị Hoa, bà Dương Thị Ngọ, 65 tuổi, cũng đang tất bật cùng người làm chuyển dứa lên xe tải cho thương lái chờ sẵn ngoài đường. Gia đình bà có gần 2 ha dứa, mọi năm thu khoảng 90 tấn, nhưng năm nay giảm còn chừng 60 tấn.

Giá bán khoảng 7.000 đồng mỗi kg khiến doanh thu sụt giảm đáng kể. "Làm nông thì chấp nhận lúc được mùa, lúc mất giá. Ai cũng buồn khi giá thấp nhưng chỉ biết hy vọng vụ sau sẽ khá hơn", bà Ngọ nói.

Mùa thu hoạch dứa không chỉ là thời điểm mong chờ của người trồng sau hơn một năm chăm bón, mà còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động thời vụ từ nhiều địa phương lân cận.

Từ 2-3 giờ sáng, nhóm của chị Lương Thị Dựa, 36 tuổi, ở xã Kim Tân đã thức dậy, đi hơn 30 km tới Quang Trung để làm nghề bẻ dứa thuê. Đội của chị có khoảng 20-25 người.

Phụ nữ đảm nhận việc cắt và bẻ dứa, còn đàn ông khuân các sọt nặng từ ruộng ra xe tải. Mỗi ngày, cả đội thu hoạch khoảng 50-60 tấn dứa, thu nhập dao động 500.000-700.000 đồng mỗi người. "Công việc rất vất vả, nhất là những hôm nắng nóng dễ bị mất sức. Nhưng đây là dịp kiếm thêm thu nhập nên ai cũng cố gắng", chị Dựa nói.

Theo đại diện UBND phường Quang Trung, địa phương hiện có khoảng 450 ha dứa, tập trung nhiều ở khu vực phường Bắc Sơn cũ. Trung bình mỗi ha cho sản lượng khoảng 50 tấn. "Dứa là cây trồng chủ lực của địa phương hơn 30 năm nay. Dù giá cả có lúc lên xuống thất thường nhưng đây vẫn là loại cây mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều loại cây trồng khác. Nhờ cây dứa mà nhiều hộ dân có cuộc sống khấm khá, đặc biệt những hộ sản xuất quy mô lớn", vị đại diện cho biết.

Thanh Hóa là một trong những vùng trồng dứa lớn nhất miền Bắc với khoảng 4.000 ha dứa, sản lượng hàng năm 120-130 nghìn tấn, tập trung ở khu vực thị xã Bỉm Sơn cũ cùng các địa phương thuộc huyện Hà Trung, Yên Định và Ngọc Lặc cũ. Phần lớn sản lượng được cung cấp cho các nhà máy chế biến hoặc cung cấp cho các chợ đầu mối, bán lẻ.