Ảnh: Franklin Pena Gutierrez.
Trong tối thứ Tư (ngày 24/6), hai vụ động đất liên tiếp với cường độ 7.2 và 7.5 độ richter đã rung chuyển Venezuela. Quan chức tại quốc gia này cho biết đã có tới 188 người thiệt mạng và hơn 200 người bị kẹt dưới các khu tàn tích.
Khoảng 1.500 người đã bị thương và hàng ngàn người khác đã bị mất tích trên toàn quốc gia này. Giới chức địa phương đã ra lệnh sơ tán tới tận những khu vực gần rừng Amazon tại Brazil.
Vùng ven biển La Guaira, phía Bắc thành phố Caracas, thủ đô Venezuela đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất bởi 2 vụ động đất với thiệt hại và thương vong lớn nhất trên toàn quốc. Cảng hàng không tại khu vực này đã bị hư hại và bị buộc phải ngừng hoạt động, khiến càng nhiều áp lực đè nặng lên nỗ lực cứu trợ.
Tại các thành phố trên toàn miền Bắc Venezuela, người dân địa phương đã đổ xuống đường trong hoảng loạn và nhiều người đã đào tìm người mất tích dưới các đống phế tích. Nhiều người bị thương gồm trẻ em và người lớn đã được cứu khỏi các đống bê tông đổ nát.
Juan Alberto Mendano, một cựu giáo viên sinh sống tại La Guaira trong khi đào tìm các đống đổ nát đã phát hiện một thi thể và một người phụ nữ kêu cứu trong khi bị kẹt.
Ông cho biết: "Cầu chúa hãy cứu rỗi họ càng sớm càng tốt. Khi tôi nghe thấy tiếng la hét, tôi đã không thể làm được gì".
Các cộng đồng quốc tế đã ngay lập tức ngỏ lời hỗ trợ cho các cộng đồng tại Venezuela, bao gồm từ chính phủ Mỹ, một chính quyền trong thời gian gần đây đã tổ chức chiến dịch bất ngờ nhằm bắt giữ cựu tổng thống Nicolas Maduro trong đầu năm 2026.
Vụ thiên tai này chỉ là một trong số hàng loạt các thử thách mà tổng thống lâm thời của Venezuela bà Delcy Rodriguez, cựu phó tổng thống dưới quyền ông Maduro đứng ra nắm quyền vào tháng 1/2026, phải đối mặt.
Venezuela đã phải trải qua nhiều khó khăn về kinh tế trong hơn 1 thập kỷ qua, và nhiều người không công nhận phong trào chính trị của bà Rodriguez.
Trong thứ Năm (ngày 25/6), ông Jorge Rodriguez, Chủ tịch Quốc hội Venezuela và anh trai của bà Delcy Rodriguez, đã cung cấp con số mới nhất về số người thiệt mạng, bị thương và còn bị mắc kẹt sau vụ động đất.
Bà Delcy Rodriguez cho biết, giới chức tại Venezuela đang điều động các nhóm cứu hộ từ các vùng khác tại Venezuela về La Guaira, nơi bà mô tả là một "khu vực thảm họa".
Người dân tại La Guaira không còn xa lạ với các vụ thiên tai. Trong năm 1999, một vụ sạt lở đã xảy ra tại khu vực này khiến hàng ngàn người thiệt mạng, và đây được coi là một trong những vụ thiên tai nghiêm trọng nhất trong lịch sử Venezuela.
Bà Rodriguez đã yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp thiết bị thi công để hỗ trợ các nỗ lực cứu trợ. Bà cũng cho biết các nhóm cứu trợ được Liên Hợp Quốc công nhận đang trên đường tới quốc gia này.
Mặc dù Venezuela có vị trí gần nhiều đường đứt gãy các mảng kiến tạo, việc quốc gia này nằm trên rìa các mảng kiến tạo Nam Mỹ và Caribbean khiến động đất nghiêm trọng ít xảy ra tại quốc gia này hơn so với các quốc gia khác tại khu vực Mỹ Latinh.
Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết, vụ đống đất thứ nhất với cường độ 7,2 độ richter đã xảy ra tại phía Tây thành phố Moron trên bờ biển Caribbean, cách 170km từ thủ đô Caracas của Venezuela. Vụ đống đất này đã xảy ra ở độ sâu 22km.
Chỉ 1 phút sau đó, USGS đã báo cáo về vụ động đất thứ 2 với cường độ 7,5 độ richter, ở độ sâu 10km và có tâm chấn tại địa điểm cách thành phố Moron 16km về phía Tây Nam.
Các quan chức Venezuela đã kêu gọi người dân không di chuyển vào khu vực trong các tòa nhà vì các dư chấn có thể gây ra nhiều thiệt hại hơn đối với các tòa nhà.
Giới chức địa phương đã cảnh báo người dân không nên trở lại nhà cửa đã bị hư hại về cấu trúc. Tại trung tâm thủ đô Caracas, hàng trăm người đã phải qua đêm trong các công viên, bãi đậu xe và các khu vực đất trống khác.
Bà Rodriguez cho biết, một số khu vực tại thủ đô Caracas đã mất điện và sóng điện thoại. Dịch vụ đường sắt ngầm và đường ống khí gas cũng đã bị tạm ngừng hoạt động.
Bộ Giáo dục Venezuela cho biết, trường học tại quốc gia này sẽ ngừng hoạt động trong nhiều ngày và một số trường học có thể sẽ được sử dụng làm nơi trú ẩn và trung tâm quyên góp.
Các quan chức Liên Hợp Quốc đã kêu gọi chính phủ Venezuela dỡ bỏ các giới hạn về mạng xã hội để người dân có thể tìm kiếm thông tin quan trọng. Không lâu sau đó, người dân tại Venezuela đã có thể truy cập mạng xã hội X.
Mạng xã hội này đã bị chặn tại Venezuela kể từ tháng 8/2024 theo sắc lệnh từ ông Nicolas Maduro, nhằm dập tắt khả năng trao đổi thông tin giữa các nhóm và cá nhân không công nhận thắng lợi của ông trong cuộc bầu cử vào tháng 7/2024.
Bà Rodriguez đã có bài phát biểu trước toàn quốc gia vào tối ngày thứ Tư, và đã tuyên bố Venezuela đang trong tình trạng khẩn cấp. Bà cho biết, chính phủ nước này đã đề ra một quỹ tái kiến thiết trị giá 200 triệu USD để sửa chữa các bệnh viện và nhà cửa của các hộ gia đình bị hư hại.
Nhiều nước trên toàn thế giới, từ Qatar tới Mexico, đã gửi các khoản cứu trợ cho Venezuela. Trong tối thứ Năm (ngày 25/6), một phát ngôn viên của Liên Hợp Quốc đã phát biểu cho biết các nhóm tìm kiếm cứu nạn quốc tế sẽ có mặt tại quốc gia này "chỉ trong vài giờ".
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã liên lạc với bà Rodriguez ngay sau khi hai vụ động đất xảy ra. Ông cho biết, chính phủ Mỹ đã "ngay lập tức" điều động các nhóm tìm kiếm cứu nạn, các nguồn vật tư y tế và các nguồn cứu trợ khác. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận việc cảng hàng không chính tại quốc gia này phải ngừng hoạt động đã đặt ra nhiều trở ngại.
Nguyễn Quang Minh (Theo: SCMP, Reuters)
