Ngày 5/6, tại phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai), Sở KH&CN tỉnh Gia Lai phối hợp với Trường Đại học Hùng Vương Tp.Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề "Du lịch thể thao – Cơ hội lớn cho kinh tế- xã hội Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai). Hội thảo với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa, nhà quản lý từ khắp cả nước.
Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề "Du lịch thể thao – Cơ hội lớn cho kinh tế ' xã hội Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai)
Lợi thế riêng có của Gia Lai
Tại hội thảo, TS. Trần Việt Anh, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương Tp.Hồ Chí Minh, nhấn mạnh thể thao ngày nay đã vượt ra khỏi khuôn khổ văn hóa – xã hội để trở thành một ngành kinh tế đóng góp khoảng 600 tỷ USD vào quy mô kinh tế toàn cầu mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng lên tới 15% hàng năm.
TS. Trần Việt Anh, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương Tp.Hồ Chí Minh
Trong đó, du lịch thể thao hiện chiếm khoảng 10% tổng chi tiêu du lịch toàn cầu và là một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành du lịch. Nhiều quốc gia trên thế giới đã xem các sự kiện thể thao quốc tế là công cụ chiến lược để thu hút du khách, quảng bá hình ảnh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.
Trong bức tranh của du lịch thể thao, tỉnh Gia Lai đang nổi lên như một điểm đến với lợi thế về tự nhiên và văn hóa đặc sắc. Sau khi hợp nhất, Gia Lai hiện là một trong số rất ít địa phương tại Việt Nam đồng thời sở hữu cả hệ sinh thái biển lẫn cao nguyên trong một không gian rộng lớn. Trong đó, vùng duyên hải Nam Trung Bộ với bãi biển đẹp, sân golf và các cung đường chạy ven biển. Vùng cao nguyên xanh mát có hồ, thác, rừng nguyên sinh cùng không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận.
Gia Lai có tiềm năng lớn phát triển du lịch thể thao, đặc biệt là thể thao biển. Ảnh: Đua thuyền máy trên đầm Thị Nại - Phan Tín.
Đặc biệt, võ cổ truyền Bình Định là một tài sản văn hóa thể thao không nơi nào có thể sao chép được. Theo TS. Trần Việt Anh, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia võ cổ truyền Bình Định chính là nguồn tài nguyên văn hóa độc đáo để hình thành các sản phẩm du lịch thể thao mang bản sắc riêng, góp phần tạo nên thương hiệu khác biệt cho địa phương.
Võ cổ truyền - sản phẩm du lịch thể thao đặc sắc riêng có của tỉnh Gia Lai.
Cùng với đó, nhiều năm nay Gia Lai đã có nền tảng tổ chức các sự kiện thể thao, trong đó có sự kiện thao mang tầm quốc tế. Địa phương từng đăng cai thành công Giải đua thuyền máy vô địch thế giới UIM F1H2O, các giải chạy marathon, giải đấu võ cổ truyền quy mô lớn. Đây là những tiền đề quan trọng để Gia Lai hướng tới xây dựng chuỗi sự kiện thể thao mang tầm khu vực và quốc tế.
Thêm vào đó, với việc đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026, đây là thời điểm tốt để Gia Lai quảng bá điểm đến, sản phẩm du lịch mới trong đó có du lịch thể thao.
Bài toán xây dựng hệ sinh thái du lịch thể thao
Tại hội thảo các chuyên gia đều nhìn nhận, tiềm năng du lịch thể thao của Gia Lai là có. Tuy nhiên, tiềm năng này sẽ khó trở thành động lực tăng trưởng kinh tế nếu thiếu bài toán hợp lý để thúc đẩy sự phát triển.
Trong góc nhìn này,TS. Trần Việt Anh, chia sẻ: "Bình Định mà nay là Gia Lai chưa khai thác được hạ tầng sau Giải đua thuyền máy vô địch thế giới UIM F1H2O. Hạ tầng F1H2O trở thành nơi cho thuê làm bãi đậu container, điều này khá là đáng tiếc. Gần như chúng ta không có gì được lưu giữ lại sau sự kiện này".
PGS. TS Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam
TS. Trần Việt Anh dẫn câu chuyện từ các nước về biến thể thao thành một công cụ quảng bá du lịch. Ông dẫn chứng: Barcelona năm 1992 từng là thành phố công nghiệp ven biển suy tàn, cảng biển xuống cấp, hình ảnh quốc tế mờ nhạt, nhưng sau Olympic, thành phố này trở thành trung tâm du lịch hàng đầu châu Âu nhờ khai thác triệt để hạ tầng và thương hiệu thể thao. Sân vận động Tổ chim tại Bắc Kinh sau Olympic đã trở thành điểm đến du lịch mà hầu như đoàn khách nào đến Trung Quốc cũng ghé thăm. Cả hai đều cho thấy giá trị thực sự của một sự kiện thể thao lớn không nằm ở ngày diễn ra, mà ở những gì còn lại sau đó.
"Không phải Gia Lai thiếu các sự kiện thể thao tầm cỡ để phát triển. Cái cốt lõi Gia Lai đang thiếu là một hệ sinh thái để giữ được giá trị đằng sau sự kiện thể thao", TS. Trần Việt Anh kết luận.
Giải đua thuyền máy UIM F1H2O diễn ra tại Gia Lai năm 2024 - một sự kiện thể thao quốc tế lớn.
Cùng quan điểm, PGS. TS Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng, một hệ sinh thái du lịch thể thao khép kín không chỉ là tập hợp các giải đấu, mà phải là sự kết nối đồng bộ giữa nhiều lĩnh vực: việc làm, du lịch, phát triển bền vững, hình ảnh điểm đến, đầu tư hạ tầng và kinh tế địa phương.
"Muốn phát triển cụm ngành thể thao đòi hỏi nhiều thứ. Cần có doanh nghiệp lớn dẫn dắt để hình thành hệ sinh thái kết nối. Xa hơn, cụm ngành thể thao phát triển tạo ra sự tăng trưởng kinh tế khi đưa tới sự phát triển của nhiều ngành nghề hỗ trợ. Thể thao chính là nhân tố gia tăng tính cạnh tranh cho các điểm đến hiện nay", PGS.TS Bùi Quang Tuấn, nhìn nhận.
Đua sup trên biển Quy Nhơn - một hoạt động thể thao biển thu hút động đảo khách du lịch tham gia hàng năm
Trong khí đó, ở góc nhìn quản lý nhà nước, ThS. Nguyễn Hồng Minh, Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao ( Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), cho rằng để khai thác tiềm năng của thể thao trong góc nhìn kinh tế, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và đẩy mạnh thu hút đầu tư. Đó là những yếu tố nền tảng để xây dựng ngành công nghiệp thể thao phát triển bền vững, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế.
Theo các chuyên gia, tỉnh Gia Lai hiện tại đã tổ chức thành công các sự kiện thể thao lớn mang tầm khu vực và quốc tế. Song điều này vẫn chưa giúp Gia Lai giữ được chân du khách và thu hút du khách trở lại. Chính vì thế, hội thảo này kỳ vọng đưa tới góc nhìn để Gia Lai hoàn thiện và phát triển du lịch thể thao tương xứng với tiềm năng đang có.
Gia Lai trước cú hích Năm Du lịch Quốc gia - Kỳ 3: Hướng tới du lịch xanh, bền vững
