LTS: Ngày 19/3/2026, tỉnh Thanh Hóa cùng với các địa phương trong cả nước đồng loạt khởi công 10 trường phổ thông nội trú liên cấp. Đây là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chính sách dân tộc nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc, địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh.
Em Trịnh Thị Tâm (trú tại bản Co Cài) học sinh lớp 3D - Trường tiểu học Quang Chiểu 1 (Thanh Hoá) - được gia đình gửi ở lại nhà một người quen để ăn cơm trưa. Có hôm, nhà người quen này bận việc gia đình hoặc đi làm nương rẫy không về, Tâm phải ăn tạm gói mì tôm sống hoặc ổ bánh mì rồi quay lại lớp.
Không chỉ em Tâm, em Hà Văn Đại, học sinh lớp 1A, trú tại bản Co Cài, cũng chịu cảnh bữa đói bữa no khi trường chưa có điều kiện để tổ chức bán trú.
Trao đổi với Người Đưa Tin, bà Trần Thị Huệ, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết, trường hiện có 222 học sinh, 24 cán bộ giáo viên. Trong đó, điểm chính có 148 học sinh, còn lại các em đang học ở những điểm lẻ (Pú Nứa cách 7km, Cò Cài cách 6,5km, Cúm cách 4km). Phần lớn học sinh của trường là con em đồng bào dân tộc thiểu số như: Mông, Thái…, đời sống vật chất rất khó khăn.
Trường tiểu học Quang Chiểu 1 - ngôi trường ở xã biên giới của tỉnh Thanh Hóa - chưa được xây dựng hoàn thiện nên không thể tổ chức bán trú cho học sinh năm học 2025 - 2026.
Theo bà Huệ, trước đây, được tài trợ một phòng và đồ dùng nên nhà trường tổ chức nấu ăn bữa trưa cho học sinh. Hiện tại, do học sinh đông, nhà trường đang tiến hành xây dựng nên tổ chức bán trú tạm dừng.
Năm học 2024 – 2025, tại điểm chính có 35 học sinh, năm học 2025 – 2026 có 17 học sinh buổi trưa phải ở lại trường. Do nhà trường không tổ chức bán trú, nhà xa, bố mẹ đi làm ăn xa hoặc không thể đón về buổi trưa nên gửi các con ở lại ăn cơm nhà người thân gần trường. Một số em phải ra quán ăn tạm ổ bánh mì, bát mì tôm rồi quay trở lại lớp học.
Bữa trưa của hàng chục học sinh tiểu học Quang Chiểu 1 là những cái bánh, gói mì tôm.
Phóng viên chụp ảnh với học sinh Trường tiểu học Quang Chiểu 1.
Thương học sinh nhưng thiếu cơ sở vật chất
Bà Trần Thị Huệ, Hiệu trưởng Trường tiểu học Quang Chiểu 1, cho hay, dù rất thương học sinh, nhưng do chưa đủ điều kiện về cơ sở vật chất nên nhà trường không thể tổ chức bán trú. Nếu khi nhà nước xây dựng trường nội trú liên cấp, đầy đủ cơ sở vật chất thì học sinh sẽ không phải chịu cảnh bữa đói bữa no và lang thang ở lớp học giữa trưa hè. Học sinh sẽ được dạy dỗ và tổ chức ăn uống, chăm sóc tốt hơn. Ngoài ra, thầy cô giáo nhà ở xa trường sẽ có chỗ ăn, ở, yên tâm công tác.
Còn tại Trường tiểu học Tam Chung, ông Lê Xuân Viên - Hiệu trưởng nhà trường - cho biết, hiện tại trường có 7 điểm trường, 495 học sinh, 39 cán bộ giáo viên. Khi có chủ trương xây dựng trường dân tộc nội trú liên cấp, nhà trường và địa phương cũng tổ chức nhiều cuộc họp lấy ý kiến và tuyên truyền cho người dân.
Theo ông Viên, việc xây dựng trường dân tộc nội trú liên cấp là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước nhằm tăng cường đầu tư cơ sở vật chất dạy, học và chăm sóc phát triển toàn diện cho học sinh đồng bào dân tộc thiểu số.
Là giáo viên cắm tại Bản Ón nhiều năm, thầy Vi Văn Chuẩn chia sẻ, hiện tại điểm trường có 5 lớp, với 97 học sinh. Các học sinh phần lớn là con em đồng bào dân tộc Mông, điều kiện kinh tế rất khó khăn.
Điểm lẻ Bản Ón, Trường tiểu học Tam Chung.
Bố mẹ đi làm ăn xa, bận làm nương rẫy nên những đứa trẻ ở điểm lẻ Bản Ón, Trường tiểu học Tam Chung phải đi bộ vượt núi về nhà.
Do khoảng cách từ nhà tới điểm trường không đảm bảo theo quy định nên học sinh ở đây không được hưởng chế độ bán trú. Được một số tổ chức giúp đỡ của chương trình "nuôi em Mường Lát" các thầy giáo và phụ huynh đã tổ chức bữa trưa cho học sinh. Tuy nhiên, nếu khi kết thúc chương trình, các em sẽ phải trở về với gia đình.
Theo thầy Chuẩn, sống giữa núi rừng, thiếu đất sản xuất, rất nhiều em có bố, mẹ hoặc cả bố và mẹ đều đi làm ăn xa phải gửi con lại cho ông bà hoặc người thân chăm sóc. Có nhiều trường hợp, con cái của hai ba gia đình gửi lại cho một nhà trông coi nên bữa ăn của các em không đảm bảo. Nếu xây dựng trường nội trú liên cấp hoặc nâng cấp điểm trường lên bán trú thì các em sẽ được học tập và chăm sóc tốt hơn.
(Còn nữa)
