Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa làm đôi bờ Đại Tây Dương "dậy sóng" với bài đăng trên Truth Social: "Mỹ đang nghiên cứu và rà soát khả năng giảm quân số tại Đức, và sẽ đưa ra quyết định trong thời gian ngắn sắp tới".
Chỉ một ngày sau, ông tiếp tục mở rộng lời đe dọa sang Tây Ban Nha và Italy, tuyên bố với các phóng viên: "Tại sao tôi không nên làm vậy? Italy không giúp đỡ gì cho chúng ta. Còn Tây Ban Nha thì thật tồi tệ. Hoàn toàn tồi tệ".
Hiện Đức là nơi đóng quân của khoảng 35.000 đến 40.000 binh sĩ Mỹ. Đây là lực lượng quan trọng với các căn cứ chiến lược then chốt, nổi bật nhất là Căn cứ Không quân Ramstein – trung tâm chỉ huy không quân, hậu cần của Mỹ tại châu Âu.
Ramstein còn là nơi đặt Bộ Chỉ huy châu Âu (EUCOM), Bộ Chỉ huy châu Phi (AFRICOM), bệnh viện quân y lớn nhất của Mỹ ngoài lãnh thổ, cùng nhiều khu huấn luyện rộng lớn.
Quân đội Mỹ tại đây được hưởng cơ sở hạ tầng miễn phí và sự hỗ trợ từ lực lượng lao động địa phương, đóng vai trò quan trọng trong tư thế quân sự toàn cầu của Mỹ cũng như khả năng răn đe hạt nhân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: The Guardian
Phản ứng thận trọng của Lầu Năm Góc
Theo Politico, thông báo của Tổng thống Trump khiến các quan chức quốc phòng Mỹ sửng sốt, khiến họ vội vàng tìm hiểu xem liệu Tổng tư lệnh của họ có thực sự nghiêm túc thực hiện lời đe dọa của mình lần này hay không.
Bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 29/4 của ông Trump là thông tin đầu tiên mà nhiều người biết về một nỗ lực mới nhằm rút hàng trăm, thậm chí hàng nghìn binh sĩ Mỹ khỏi Đức, 3 quan chức quốc phòng nói với Politico.
Điều này khiến họ sửng sốt vì nó trái ngược hoàn toàn với cuộc đánh giá kéo dài nhiều tháng về sự hiện diện quân sự toàn cầu của Lầu Năm Góc vừa kết thúc, vốn không kêu gọi rút quân quy mô lớn khỏi châu Âu.
Lầu Năm Góc "không lường trước được điều này và không có kế hoạch rút quân nào", một nguồn thạo tin nói.
"Nhưng chúng tôi phải xem xét nghiêm túc vì ông ấy đã từng nghiêm túc về điều đó trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình", nguồn tin cho biết thêm, ám chỉ đến mệnh lệnh chưa được thực hiện của ông Trump hồi tháng 7/2020 về việc rút 12.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức.
Phản ứng từ Lầu Năm Góc khá thận trọng, với việc phát ngôn viên Sean Parnell khẳng định: "Chúng tôi lập kế hoạch cho mọi tình huống và sẵn sàng thực hiện lệnh của Tổng tư lệnh tại bất kỳ thời điểm và địa điểm nào ông ấy chọn".
Các Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa cũng thận trọng. Thượng nghị sĩ Kevin Cramer cho biết cần "nghe thêm về chiến lược đằng sau động thái này", nhấn mạnh tầm quan trọng của căn cứ Ramstein.
Thượng nghị sĩ Mike Rounds nhận định rằng Tổng thống chỉ đang đáp trả một số phát ngôn từ phía quan chức Đức, và ông chưa thấy chính sách của Mỹ tại châu Âu có thay đổi lớn.
Luật quốc phòng được Quốc hội Mỹ thông qua vào tháng 12/2025 cũng đặt ra rào cản: Lầu Năm Góc không được giảm tổng số quân tại châu Âu xuống dưới 76.000 mà không có đánh giá rủi ro và xác nhận lợi ích an ninh quốc gia.
Mặc dù những lời đe dọa trước đây của ông Trump chưa thành hiện thực, ông chủ Nhà Trắng đã đẩy mạnh những lời lẽ chỉ trích châu Âu trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, từ việc đe dọa rút khỏi NATO do các đồng minh không tham gia cuộc chiến chống Iran đến việc cảnh báo ông có thể chiếm Greenland.
Tầm quan trọng của "quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương đáng tin cậy"
Lời đe dọa mới nhất của ông Trump đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng Mỹ đang bị "làm bẽ mặt" tại bàn đàm phán về Iran.
Vào ngày 30/4, ông Trump tiếp tục công kích nhà lãnh đạo Đức, kêu gọi ông Merz "dành nhiều thời gian hơn" để chấm dứt cuộc xung đột Nga-Ukraine và giải quyết các vấn đề năng lượng và nhập cư của châu Âu "và dành ít thời gian hơn để can thiệp vào những người đang loại bỏ mối đe dọa hạt nhân Iran".
Tuyên bố cân nhắc rút quân của ông Trump được đưa ra vài giờ sau khi ông điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, người từ lâu vẫn phàn nàn về hiện diện quân sự của NATO ở châu Âu.
Phía Đức bày tỏ hết sức ngạc nhiên trước lời đe dọa của Tổng thống Trump, đặc biệt khi các cuộc thảo luận song phương với Mỹ gần đây vẫn diễn ra suôn sẻ.
Tuyên bố được đưa ra khi Tổng tham mưu trưởng Quân đội Đức, Tướng Carsten Breuer, kết thúc một ngày họp với các quan chức Mỹ tại Washington để thảo luận về chiến lược quốc phòng mới của Berlin.
Tướng Breuer khẳng định, là nền kinh tế lớn nhất châu Âu, Đức có tham vọng đảm nhận vai trò lãnh đạo lớn hơn trong NATO và phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với quốc phòng của chính mình.
Một quan chức cấp cao Đức khác chỉ trích mạnh mẽ tuyên bố này, cho rằng việc rút quân Mỹ khỏi Đức sẽ làm suy yếu chính nước Mỹ.
Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết đất nước ông "đã chuẩn bị" cho khả năng giảm quân số của Mỹ, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của "quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương đáng tin cậy".
"Chúng tôi đã chuẩn bị cho điều đó, chúng tôi đang thảo luận chặt chẽ và trên tinh thần tin tưởng với tất cả các cơ quan NATO, và chúng tôi đang chờ đợi quyết định từ phía Mỹ về vấn đề này", ông Wadephul cho biết trong chuyến thăm Morocco ngày 30/4.
Trước đó, Thủ tướng Merz cho biết cách tiếp cận của Đức đối với cuộc chiến ở Trung Đông "vẫn hướng tới một NATO thống nhất và một quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương đáng tin cậy".
Berlin "đang giữ liên lạc chặt chẽ và tin tưởng với các đối tác của chúng tôi, bao gồm và đặc biệt là ở Washington", ông Merz nói, mà không trực tiếp đề cập đến lời đe dọa của ông Trump.
"Chúng tôi đang làm điều này vì lợi ích xuyên Đại Tây Dương chung của chúng ta. Chúng tôi đang làm điều đó với sự tôn trọng lẫn nhau và chia sẻ gánh nặng một cách công bằng", vị Thủ tướng nói thêm.
Minh Đức (Theo Politico, Korea Times)
