Năm 2025 được xem là cột mốc đặc biệt đối với Tuyên Quang khi vừa là năm đầu tiên sau sáp nhập tỉnh, sắp xếp lại bộ máy sở, ngành và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp vừa là năm cuối triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020–2025.
Trong bối cảnh thuận lợi và khó khăn đan xen, UBND tỉnh đã điều hành linh hoạt, thúc đẩy chuyển dịch rõ nét từ tư duy "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp".
Theo báo cáo, giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản năm 2025 đạt 21.405 tỷ đồng, tăng 5,4% so với năm 2024. Tỉnh đã hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn với 9.389ha cam và hơn 27.500ha chè; đồng thời đẩy mạnh sản xuất sạch với hơn 4.200ha đạt tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ.
Lâm nghiệp tiếp tục là trụ cột với diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững (FSC) đạt 96.582ha, đứng đầu cả nước. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì trên 62,2%, góp phần bảo vệ môi trường và tạo nguồn thu ổn định từ dịch vụ môi trường rừng, đạt 407,8 tỷ đồng trong năm.
Chương trình OCOP tạo thêm động lực cho phát triển nông sản địa phương với 456 sản phẩm, trong đó có 2 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia, tiêu biểu là chè Shan tuyết Hồng Thái. Việc đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử và cấp 149 mã số vùng trồng, bao gồm 25 mã phục vụ xuất khẩu sang EU và Trung Quốc, đã mở rộng thị trường tiêu thụ.
Cây chè được xác định là một trong những cây trồng chủ lực trong phát triển nông nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Các chính sách hỗ trợ sản xuất, tạo sinh kế tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh xuống còn 18,83%, giảm 3,7% so với năm 2024 khẳng định định hướng phát triển gắn với mục tiêu an sinh xã hội.
Tuy nhiên, năm 2025 cũng ghi nhận nhiều khó khăn. Thiên tai gây thiệt hại hơn 5.246 tỷ đồng; dịch tả lợn châu Phi bùng phát trên diện rộng, buộc tiêu hủy gần 200.000 con lợn ảnh hưởng lớn đến ngành chăn nuôi.
Công tác quản lý đất đai đang được đẩy mạnh theo hướng hiện đại hóa, song việc triển khai đề án quản lý đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh còn chậm do vướng mắc pháp lý.
Bước sang năm 2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua Đề án phát triển nông nghiệp bền vững gắn với kinh tế xanh và chuyển đổi số. Tỉnh phấn đấu duy trì sản lượng lương thực trên 750.000 tấn, trồng mới 13.700ha rừng, giảm thêm 3,5% tỷ lệ hộ nghèo; đàn trâu tăng 5%, đàn lợn tăng 3%.
Để thực hiện mục tiêu, UBND tỉnh đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ hơn 1.660 tỷ đồng cho các dự án cấp bách, tập trung vào kè chống sạt lở sông Lô, sông Gâm, nâng cấp hồ chứa đa mục tiêu và hạ tầng quan trắc môi trường. Đồng thời, tỉnh kỳ vọng đầu tư hai cơ sở sản xuất giống thủy sản hiện đại và dự án bảo tồn, phát triển bò H'Mông chất lượng cao.
Trước đó, đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm việc với lãnh đạo tỉnh về tình hình phát triển nông nghiệp, quản lý tài nguyên và môi trường.
Bộ trưởng Trần Đức Thắng đánh giá cao kết quả đạt được trong giai đoạn 2021–2025, đặc biệt là năm 2025 thời điểm nhiều khó khăn do sáp nhập tỉnh nhưng tăng trưởng GRDP vẫn đạt 8,01%, nhiều chỉ tiêu nông, lâm, thủy sản vượt kế hoạch và cao hơn mức bình quân cả nước.
Đồng thời, Bộ trưởng cũng chỉ rõ những hạn chế như thiên tai, phát triển chưa đồng đều, thu nhập người dân còn thấp, đời sống còn nhiều bấp bênh.
Nhấn mạnh yêu cầu phát triển bền vững, Bộ trưởng cho rằng, chỉ khi người dân thoát nghèo, có thu nhập ổn định, địa phương mới có nền tảng phát triển lâu dài. Ông đề nghị các đơn vị thuộc Bộ tăng cường hỗ trợ Tuyên Quang và các tỉnh miền núi phía Bắc.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng làm việc với lãnh đạo Tuyên Quang về nông nghiệp, tài nguyên và môi trường (Ảnh: Tùng Đinh).
Song khuyến nghị địa phương chủ động cập nhật quy trình kỹ thuật, giống mới, mô hình sản xuất tiên tiến. Nếu tổ chức tốt việc khảo sát khí hậu, thổ nhưỡng và quy hoạch sản xuất tập trung, tỉnh có thể hình thành các vùng chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản quy mô lớn, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động với thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng.
Về các kiến nghị cụ thể, Bộ cơ bản thống nhất với đề xuất của địa phương, ưu tiên đưa các dự án kè, cải tạo, nâng cấp hồ chứa đa mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu vào kế hoạch đầu tư sớm; xem xét bố trí nguồn lực cho các dự án khẩn cấp sau thiên tai.
Đối với cơ sở dữ liệu đất đai, Bộ sẽ hỗ trợ trên cơ sở đề xuất phù hợp của địa phương nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia vào năm 2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Bên cạnh đó, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với tổng vốn khoảng 100.000 tỷ đồng, lồng ghép cùng các chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, sẽ tạo thêm nguồn lực quan trọng cho địa phương.
Nguồn vốn được phân bổ trực tiếp, tỉnh chủ động sử dụng theo mục tiêu được phê duyệt, trong khi Bộ giữ vai trò hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc.
Bộ trưởng Trần Đức Thắng cũng nhấn mạnh yêu cầu cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư bởi nguồn lực từ Trung ương chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế nội lực và sự tham gia của khu vực tư nhân.
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ kịch bản phát triển, giải pháp điều hành đến các dự án động lực Tuyên Quang đang bước vào năm 2026 với tâm thế chủ động. Định hướng xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững dựa trên chuyển đổi số và phát huy bản sắc địa phương được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn, nâng cao đời sống người dân.
Kim Thoa
