Rằm tháng Chạp là một trong những thời điểm mang ý nghĩa đặc biệt trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt. Đây không chỉ là dấu mốc khép lại năm âm lịch mà còn là dịp để các gia đình tưởng nhớ tổ tiên, bày tỏ lòng tri ân với thần linh, đồng thời cầu mong bình an, thuận lợi trước thềm năm mới.
Việc chuẩn bị mâm cỗ cúng rằm tháng Chạp vì thế luôn được nhiều gia đình chú trọng, sao cho vừa đầy đủ, trang nghiêm nhưng vẫn phù hợp với điều kiện thực tế. Vậy mâm cỗ cúng rằm tháng Chạp cần có những gì để thể hiện trọn vẹn ý nghĩa truyền thống?
Theo lịch âm, ngày 2/1/2026 (dương lịch) là rằm tháng Chạp năm Ất Tỵ 2025. Ngoài việc chuẩn bị lễ vật chu đáo, gia chủ nên lựa chọn khung giờ cát lành để việc dâng hương được hanh thông, lời cầu nguyện dễ được chứng giám.
Các giờ đẹp thắp hương rằm tháng Chạp được chuyên gia phong thủy khuyến nghị gồm:
+ Giờ Mão (5h – 7h)
+ Giờ Tỵ (9h – 11h)
Rằm tháng Chạp được xem là dấu mốc tâm linh quan trọng trong những ngày cuối năm, thể hiện sự tri ân tổ tiên, thần linh và gửi gắm ước nguyện về một năm mới bình an, suôn sẻ.
Ngày rằm, dân gian vẫn hay gọi là ngày Vọng, là ngày mặt trăng và trái đất gần như cùng nằm trên một đường thẳng. Theo các nhà nghiên cứu về năng lượng, vào ngày này một xung năng lượng đặc biệt được tạo ra có tác động xấu đến con người chính.
Việc chọn hướng xuất hành và thời gian xuất hành tốt rất quan trọng, giúp tránh được hướng xấu, tránh xa những bất trắc có thể xảy ra.
Chuyên gia phong thủy Phùng Gia cho biết, trong ngày rằm tháng Chạp, mọi người nên chọn hướng xuất hành mang đến tài thần là hướng Đông và hướng Nam – hướng mang đến may mắn, niềm vui.
Giờ xuất hành gặp thuận lợi trong công việc, mọi việc sẽ suôn sẻ. Các cung giờ chủ về tài lộc, làm ăn, buôn bán nên nếu đi phỏng vấn, xin việc hay đàm phán, ký hợp đồng bạn nên chọn giờ này sẽ được hanh thông thuận lợi.
+ Đại An: Giờ Tỵ (9h-11h), giờ Hợi (21h-23h)
+ Tốc Hỷ: Giờ Mùi (13h-15h); giờ Sửu (1h-3h)
+ Tiểu Cát: Giờ Dậu (17h-19h), giờ Mão (5h-7h)
Gợi ý mâm cỗ cúng rằm tháng Chạp
Ảnh minh họa
Theo phong tục lâu đời, mâm cỗ cúng rằm tháng Chạp thường bao gồm các lễ vật cơ bản nhằm thể hiện lòng thành kính của gia chủ đối với tổ tiên và thần linh. Tùy vào điều kiện, vùng miền cũng như quan niệm của từng gia đình, mâm cỗ có thể linh hoạt điều chỉnh nhưng vẫn cần đảm bảo sự trang trọng và hài hòa.
Một mâm cỗ mặn cúng rằm tháng Chạp đầy đủ thường gồm nhiều món ăn quen thuộc, mang đậm hương vị truyền thống:
Bánh chưng hoặc bánh tét là món không thể thiếu. Tùy vùng miền, gia đình có thể chọn bánh chưng hoặc bánh tét, vừa mang ý nghĩa tượng trưng cho đất trời, vừa thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên.
Xôi, có thể là xôi gấc, xôi đỗ hoặc xôi lạc, tượng trưng cho sự no đủ, sung túc. Gia đình có thể chọn xôi hoặc bánh chưng, không nhất thiết phải có cả hai.
Gà luộc, thường là gà trống, được xem là lễ vật quan trọng trong mâm cỗ cúng, thể hiện sự trang nghiêm.
Các món canh như canh bóng, canh miến, canh măng mọc hoặc canh rau củ, giúp mâm cỗ thêm hài hòa.
Giò lụa mang ý nghĩa tròn đầy, viên mãn, thường xuất hiện trong các mâm cỗ lễ Tết. Nem rán là món ăn phổ biến, quen thuộc trong các dịp lễ truyền thống.
Vì sao tháng Chạp được gọi là "tháng củ mật"?ĐỌC NGAYThịt đông, đặc trưng của mùa đông miền Bắc, mang ý nghĩa sum họp, quây quần.
Món xào, có thể linh hoạt từ rau củ xào nấm hương đến thịt bò xào ớt chuông, tùy theo điều kiện và khẩu vị gia đình.
Tùy từng vùng miền và điều kiện gia đình, các món ăn trong mâm cỗ mặn có thể được thay đổi cho phù hợp nhưng vẫn đảm bảo sự đầy đủ và cân đối.
Đáng chú ý với những gia đình theo lối sống thanh tịnh hoặc ăn chay, mâm cỗ chay cúng rằm tháng Chạp thường được chuẩn bị nhẹ nhàng nhưng vẫn đầy đủ ý nghĩa. Cụ thể, ,âm chay thường có hương hoa, trái cây, trầu cau, nước sạch và vàng mã tượng trưng. Nếu làm mâm mặn, nhiều gia đình chọn các món quen thuộc như gà luộc, giò chả, món xào, canh và chén rượu nhỏ.
Khi chuẩn bị lễ, nên ưu tiên thực phẩm tươi mới, trình bày gọn gàng, tránh rườm rà. Không gian thờ cúng được lau dọn sạch sẽ, ánh đèn ấm áp và hương khói nhẹ nhàng sẽ tạo nên cảm giác trang nghiêm.
Văn khấn rằm tháng Chạp đầy đủ, chuẩn nhấtNam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
- Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật và Chư Phật mười phương.
- Con kính Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Con kính ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn Thần.
- Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển Tỷ cùng chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ)
Tín chủ (chúng) con tên là: …….....................................
Ngụ tại: ……........................................................
Hôm nay là ngày rằm tháng Chạp, tín chủ con nhờ ơn đức trời đất và chư vị Tôn thần, cù lao Tiên Tổ, thành tâm bày biện sắm lễ, hương, hoa trà quả và thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Chúng con xin kính mời: Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Tài thần, Ngũ phương, Long Mạch.
Con cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám cho lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Chúng con thành tâm kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ… Cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, xin chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con xin kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ tại nhà này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ gia trì cho chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, làm ăn phát tài, gia đình thuận hoà.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ che chở.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Bài cúng rằm tháng 12 âm lịch cúng Thổ công và các vị thần linh
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
- Con xin kính lạy chín phương Trời, mười Phương Chư Phật và Chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ cùng chư vị Tôn thần.
- Con xin kính lạy ngài Đông Thần Quân.
- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ và Phúc đức Tôn thần.
- Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ tài thần.
- Con thành tâm kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long Mạch.
- Con kính lạy các Ngài Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con tên là: ……................................................
Ngụ tại: ……….................................................
Hôm nay là ngày rằm tháng Chạp, tín chủ chúng con xin thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả và đốt nén hương thơm kính dâng lên trước án.
Chúng con xin thành tâm kính mời: Ngài Kim Niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân và ngài Bản gia Thổ Địa. Long Mạch Tôn thần, các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Phúc đức chính thần và các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Chúng con cúi xin các Ngài thương xót thương tín chủ giáng lâm trước án, chứng giám cho tấm lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc công việc hanh thông.
Người người được hưởng sự bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con xin lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ che chở, độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần kèm 3 lạy)
* Thông tin trong bài mang tính tham khảo.
Trúc Chi (t/h)
