Chi phí dự phòng tăng mạnh kéo lợi nhuận lao dốc
Báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2024 của CTCP Tập đoàn Xây dựng Tracodi (HoSE: TCD) cho thấy doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ sau thuế hợp nhất 1.450,2 tỷ đồng, trong khi năm 2023 còn lãi 175,4 tỷ đồng.
Cùng với kết quả kinh doanh suy giảm mạnh, Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn A&C (Baker Tilly A&C) đã đưa ra ý kiến từ chối bày tỏ ý kiến đối với báo cáo tài chính do không thể thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán đối với nhiều khoản mục trọng yếu.
Năm 2024, Tracodi ghi nhận doanh thu thuần 1.160,7 tỷ đồng, giảm khoảng 35% so với mức 1.784,5 tỷ đồng của năm trước. Giá vốn giảm với tốc độ thấp hơn giúp lợi nhuận gộp đạt 236,4 tỷ đồng, giảm 27,4%, trong khi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 18,2% lên 20,3%.
Tuy nhiên, mức cải thiện này không đủ bù đắp áp lực từ chi phí tài chính và các khoản dự phòng.
Trong năm, chi phí tài chính ở mức 238,2 tỷ đồng, trong đó riêng chi phí lãi vay chiếm 205,9 tỷ đồng. Đồng thời, doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ 436,5 tỷ đồng từ các công ty liên doanh, liên kết, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ lỗ khoảng 0,6 tỷ đồng.
Đáng chú ý, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng từ 147,3 tỷ đồng lên 1.129,8 tỷ đồng, tương đương gấp hơn 7,6 lần năm trước. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc tăng mạnh trích lập dự phòng các khoản phải thu khó đòi.
Cụ thể, dự phòng phải thu ngắn hạn khó đòi tăng từ 37,4 tỷ đồng đầu năm lên 856,1 tỷ đồng cuối năm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp ghi nhận mới 189,8 tỷ đồng dự phòng phải thu dài hạn khó đòi.
Tính chung trong năm 2024, Tracodi đã trích lập bổ sung hơn 1.000 tỷ đồng dự phòng các khoản phải thu. Ngoài ra, dự phòng giảm giá hàng tồn kho tăng từ 2,7 tỷ đồng lên 5,4 tỷ đồng, trong khi dự phòng tổn thất đầu tư tài chính duy trì khoảng 2,6 tỷ đồng.
Những yếu tố trên khiến doanh nghiệp chuyển từ mức lãi 175,4 tỷ đồng của năm 2023 sang khoản lỗ sau thuế hơn 1.450 tỷ đồng trong năm 2024.
Tracodi lỗ hơn 1.450 tỷ đồng sau kiểm toán 2024, tiếp tục dự kiến trích lập gần 1.900 tỷ đồng.
Tại ngày 31/12/2024, tổng tài sản của Tracodi đạt 7.837,3 tỷ đồng, giảm khoảng 14,6% so với đầu năm.
Trong đó, các khoản phải thu ngắn hạn và dài hạn lên tới hơn 5.815 tỷ đồng, tương đương khoảng 74% tổng tài sản và tiếp tục là nhóm tài sản lớn nhất trên bảng cân đối kế toán. Đây cũng là nhóm tài sản doanh nghiệp tăng mạnh trích lập dự phòng trong năm.
Hàng tồn kho đạt 611,6 tỷ đồng, tăng từ 505,6 tỷ đồng đầu năm, chủ yếu là chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tại các dự án xây dựng.
Ở phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả là 5.565,5 tỷ đồng, cao gấp khoảng 2,45 lần vốn chủ sở hữu. Trong đó, dư nợ vay ngắn hạn đạt 890,3 tỷ đồng, vay dài hạn ở mức 1.130,6 tỷ đồng, bao gồm khoản trái phiếu mã TCDH2227002.
Sau khoản lỗ lớn trong năm, vốn chủ sở hữu giảm từ gần 3.787 tỷ đồng xuống còn 2.271,8 tỷ đồng. Tiền và các khoản tương đương tiền cũng giảm mạnh từ hơn 300 tỷ đồng xuống còn 79,3 tỷ đồng, tương ứng giảm khoảng 73%.
Kiểm toán từ chối bày tỏ ý kiến
Trong báo cáo kiểm toán, Baker Tilly A&C cho biết không thể thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán để đánh giá khả năng thu hồi của nhiều khoản mục có giá trị lớn.
Cụ thể, kiểm toán chưa có đủ cơ sở để xác định khả năng thu hồi các khoản đầu tư tại Helios trị giá 100 tỷ đồng, khoản đầu tư tại Thành Nguyên 117,6 tỷ đồng và các khoản hợp tác kinh doanh (BCC) có tổng giá trị trên 1.100 tỷ đồng.
Đơn vị kiểm toán cũng chưa thể đánh giá khả năng thu hồi khoản tạm ứng cho các nhà thầu thực hiện hợp đồng thi công với giá trị lên tới 2.456,7 tỷ đồng.
Ngoài ra, kiểm toán chưa thể xác định giá trị có thể thu hồi của chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tại dự án Điện gió BCG Khai Long 1 gần 559 tỷ đồng; đồng thời chưa thu thập đầy đủ xác nhận đối với một số khoản phải trả, trả trước người bán cũng như chưa có cơ sở đánh giá đầy đủ các giao dịch với bên liên quan.
Baker Tilly A&C cũng lưu ý tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu liên quan đến khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp trong bối cảnh Tracodi ghi nhận khoản lỗ lớn, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm, nhiều khoản nợ đến hạn chưa được thanh toán và một số khoản vay đã chuyển sang nhóm nợ quá hạn.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, Tracodi có quy mô đáng kể các khoản hợp tác kinh doanh, đầu tư và phải thu tại nhiều đơn vị trong hệ sinh thái.
Đối với Helios, doanh nghiệp đầu tư 100 tỷ đồng trái phiếu, đồng thời góp vốn hợp tác kinh doanh tổng cộng 160 tỷ đồng và đã trích lập dự phòng đối với một phần các khoản này.
Tại BCG Land, Tracodi có giá trị đầu tư ban đầu 434 tỷ đồng vào công ty liên kết. Tuy nhiên, đến cuối năm 2024, giá trị ghi sổ khoản đầu tư này còn bằng 0 do doanh nghiệp đã ghi nhận phần lỗ tương ứng theo báo cáo tài chính của đơn vị được đầu tư. Ngoài ra, Tracodi còn có khoản hợp tác đầu tư 250 tỷ đồng tại dự án Khu công nghiệp Cát Trinh.
Báo cáo cũng ghi nhận nhiều khoản hợp tác đầu tư khác với giá trị hàng trăm tỷ đồng tại Artemis Investment, Plus Investment, Thắng Phương và Indochina Hội An Beach Villas, trong đó một số khoản đã được doanh nghiệp trích lập dự phòng toàn bộ.
Tiếp tục dự kiến trích lập gần 1.900 tỷ đồng
Sau khi công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2024, HĐQT Tracodi mới đây đã thông qua chủ trương trích lập dự phòng trên báo cáo tài chính năm 2024 và năm 2025 với tổng giá trị dự kiến gần 1.890 tỷ đồng.
Trong đó, công ty mẹ dự kiến trích lập khoảng 1.705 tỷ đồng, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại EcoBuild khoảng 137 tỷ đồng và Công ty Taxi Việt Nam hơn 47 tỷ đồng.
Nếu phân theo từng kỳ báo cáo tài chính, doanh nghiệp dự kiến trích lập khoảng 1.562 tỷ đồng cho báo cáo tài chính năm 2024 và khoảng 327 tỷ đồng cho năm 2025.
Theo nghị quyết HĐQT, phần lớn các khoản dự phòng liên quan đến các khoản phải thu, ứng trước cho nhà cung cấp, đầu tư vào công ty con, công ty liên kết và các khoản đầu tư tài chính khác.
Trong đó, khoản dự phòng lớn nhất của công ty mẹ là khoảng 434 tỷ đồng đối với khoản đầu tư vào BCG Land. Việc tiếp tục tăng quy mô dự phòng cho thấy doanh nghiệp đang rà soát, đánh giá lại khả năng thu hồi của các khoản mục trên báo cáo tài chính trong bối cảnh nhiều dự án và khoản đầu tư vẫn đối mặt với những khó khăn nhất định.
