Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đẩy mạnh chiến lược kinh tế nhằm bóp nghẹt dòng tiền chảy vào túi Moscow, vốn được sử dụng để tài trợ cho cuộc chiến tại Ukraine.
Chiến lược này tập trung vào việc khuyến khích các nước nhập khẩu lớn như Ấn Độ chuyển hướng sang nguồn dầu từ Venezuela, quốc gia mà Mỹ đang kiểm soát ngành công nghiệp dầu mỏ sau các động thái quân sự gần đây.
Cụ thể, hãng Reuters ngày 30/1 dẫn 3 nguồn thạo tin cho biết, Washington đã thông báo với Delhi rằng họ có thể sớm nối lại các giao dịch mua dầu Venezuela để bù đắp cho lượng nhập khẩu dầu Nga đang giảm dần.
Lý do chính cho điều này xuất phát từ các biện pháp trừng phạt mà chính quyền Trump áp dụng.
Một nhà máy lọc dầu ở Maracaibo, Venezuela. Ảnh: Bloomberg
Đầu năm ngoái, Mỹ đã áp thuế 25% đối với các quốc gia mua dầu Venezuela, nhưng sau đó tăng lên 50% đối với hàng hóa Ấn Độ vì Delhi tiếp tục mua dầu Nga. Điều này buộc quốc gia Nam Á phải cam kết giảm dần lượng dầu nhập từ Moscow.
Cụ thể, lượng nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ đạt 1,2 triệu thùng/ngày trong tháng 1, dự kiến giảm xuống còn 1 triệu thùng/ngày vào tháng 2, còn 800.000 thùng/ngày vào tháng 3, và ổn định ở mức 500.000-600.000 thùng/ngày sau đó.
Các nguồn tin của Reuters cho biết, động thái này không chỉ giúp Ấn Độ đa dạng hóa nguồn cung mà còn hỗ trợ cho một thỏa thuận thương mại tiềm năng giữa Mỹ và Ấn Độ.
Các nhà máy lọc dầu lớn của Ấn Độ như Hindustan Petroleum, Mangalore Refinery và HPCL-Mittal đã ngừng mua dầu Nga, trong khi Reliance Industries chỉ còn kế hoạch nhập khoảng 150.000 thùng/ngày trong tháng 2.
Ngoài dầu Nga, dầu Iran cũng bị nhắm mục tiêu, với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 31/1 tuyên bố Ấn Độ sẽ nhập khẩu dầu Venezuela thay vì mua dầu thô từ Tehran, nơi vốn đang có quan hệ căng thẳng với Washington, trong bối cảnh hạm đội hải quân hùng hậu của Mỹ đang áp sát khu vực.
"Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận. Ấn Độ sẽ tham gia và họ sẽ mua dầu Venezuela thay vì mua từ Iran. Vì vậy, chúng tôi đã đạt được thỏa thuận sơ bộ", ông Trump nói khi phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không Lực Một trên đường đến Florida.
Ngoài ra, nhà lãnh đạo này cho biết Trung Quốc cũng được hoan nghênh ký kết thỏa thuận với Mỹ để mua dầu Venezuela.
"Trung Quốc được hoan nghênh tham gia và sẽ đạt được một thỏa thuận tuyệt vời về dầu mỏ. Các vị biết đấy, chúng tôi hoan nghênh Trung Quốc. Chúng tôi đã đạt được một thỏa thuận rồi, Ấn Độ đang tham gia, và họ sẽ mua dầu của Venezuela, thay vì mua từ Iran", ông Trump nói.
Yếu tố then chốt trong chiến lược này là sự can thiệp của Mỹ vào Venezuela. Sau khi đặc nhiệm Mỹ bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro vào ngày 3/1, Washington đã kiểm soát ngành dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ này.
Điều này cho phép Mỹ bán dầu Venezuela với giá cạnh tranh hơn, nhằm cắt đứt dòng tiền chảy về Moscow.
Tuần trước, Bộ trưởng Năng lượng Ấn Độ Hardeep Singh Puri cho biết, Delhi đang tìm kiếm các nguồn thay thế để đảm bảo an ninh năng lượng, đồng thời tránh các biện pháp trừng phạt từ Mỹ, theo Reuters.
Trong một diễn biến khác, Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã có cuộc điện đàm vào ngày 30/1, nhằm tìm cách tăng cường quan hệ song phương trong lĩnh vực năng lượng, thương mại và đầu tư.
Trong cuộc trò chuyện, hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường và mở rộng hợp tác song phương trong những năm tới, đưa quan hệ Ấn Độ - Venezuela lên "tầm cao mới".
Ấn Độ từng nhập khẩu hàng trăm nghìn thùng dầu Venezuela, có thời điểm chiếm gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của Caracas. Nhưng thương mại đã giảm mạnh sau khi Mỹ thắt chặt các lệnh trừng phạt vào cuối những năm 2010, khiến các công ty Ấn Độ phải giảm bớt lượng mua để tránh các hình phạt thứ cấp.
Minh Đức (Theo India Today, Reuters)
