Xăng E10 được kỳ vọng góp phần giảm khí thải, bảo vệ môi trường và thúc đẩy mục tiêu phát triển năng lượng xanh. Ảnh minh hoạ
Trước đó, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) đã triển khai thí điểm bán xăng E10 tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng nhằm chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi nhiên liệu sinh học trên diện rộng.
Theo Bộ Công thương, xăng E10 là loại nhiên liệu được pha trộn giữa 90% xăng khoáng và 10% ethanol sinh học. Ethanol được sản xuất từ các nguyên liệu tái tạo như mía, sắn, ngô… giúp nhiên liệu cháy sạch hơn, giảm phát thải khí độc hại và góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Kế hoạch chuyển đổi từ xăng khoáng sang nhiên liệu sinh học thực tế đã được Chính phủ đặt ra từ nhiều năm trước. Theo Quyết định số 53/2012 của Thủ tướng Chính phủ về lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống, từ ngày 1/12/2015 xăng E5 được phân phối trên toàn quốc và từ ngày 1/12/2017 sẽ triển khai xăng E10.
Thực hiện Quyết định 53, sau nhiều giai đoạn thử nghiệm, xăng E5 chính thức được bán đại trà từ ngày 1/1/2018. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân liên quan đến thị trường, hạ tầng và tâm lý người tiêu dùng, kế hoạch triển khai xăng E10 trước đây chưa thể thực hiện đồng bộ.
Theo Bộ Công thương, việc sử dụng xăng sinh học không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học trong nước và tạo đầu ra ổn định cho nông sản như mía, sắn, ngô… Đây cũng là một trong những giải pháp nhằm thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam.
Người dân đổ xăng RON 95 cho phương tiện tại một cửa hàng xăng dầu ở TP Hồ Chí Minh.
Từ cuối năm 2024, Bộ Công thương đã khởi động lại lộ trình nhiên liệu sinh học mới, tiến hành khảo sát tại nhiều địa phương có mức tiêu thụ xăng dầu lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ… đồng thời làm việc với các doanh nghiệp đầu mối như Petrolimex, PV Oil, Saigon Petro và tham khảo kinh nghiệm triển khai xăng sinh học tại Mỹ, Brazil, Thái Lan, Philippines cùng nhiều quốc gia châu Âu.
Trong bối cảnh xu hướng giao thông xanh ngày càng phát triển, từ xe điện đến nhiên liệu sạch, việc đưa xăng E10 vào sử dụng được xem là bước chuyển quan trọng nhằm giảm ô nhiễm môi trường và hạn chế phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người băn khoăn hiện nay là liệu xe đang sử dụng có thể dùng được xăng E10 hay không, nhất là với các phương tiện đời cũ.
Anh Lê Ngọc Huy, ngụ TP Hồ Chí Minh cho biết, bản thân khá quan tâm đến loại nhiên liệu mới này nhưng vẫn còn lo ngại. “Tôi muốn chuyển sang dùng nhiên liệu thân thiện môi trường hơn nhưng vẫn băn khoăn không biết xe của mình có phù hợp hay không, nhất là xe máy đã sử dụng nhiều năm”, anh Huy chia sẻ.
Theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô - xe máy, phần lớn ô tô và xe máy sản xuất trong khoảng 10 năm trở lại đây đều có thể sử dụng xăng E10 mà không ảnh hưởng đáng kể đến động cơ. Nhiều hãng xe hiện nay đã thiết kế hệ thống nhiên liệu tương thích với nhiên liệu sinh học có pha ethanol. Các dòng xe tay ga, xe số, xe côn tay đời mới của Honda, Yamaha, Piaggio… được đánh giá phù hợp với E10.
Một số mẫu xe nhập khẩu đạt chuẩn khí thải Euro 4, Euro 5 như Honda SH nhập Ý, Super Cub hay nhiều mẫu xe từ Nhật Bản, châu Âu cũng đã hỗ trợ loại nhiên liệu này. Đối với ô tô, đa số xe đời mới đều có thể sử dụng E10. Người dùng nên kiểm tra sách hướng dẫn sử dụng hoặc thông tin ghi trên nắp bình xăng để xác định loại nhiên liệu phù hợp.
Dù vậy, giới chuyên môn cũng lưu ý không phải phương tiện nào cũng thích hợp với xăng E10. Các mẫu xe máy đời cũ sản xuất trước năm 2010, đặc biệt sử dụng bộ chế hòa khí, có thể gặp tình trạng vận hành không ổn định khi dùng nhiên liệu sinh học.
Theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, cảm giác xe yếu hay ì hơn khi chuyển sang dùng xăng E10 chủ yếu đến từ sự khác biệt về nhiệt trị nhiên liệu. PGS-TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và thiết bị động lực TP Hồ Chí Minh cho biết, cảm giác xe kém bốc hoặc hao nhiên liệu hơn khi sử dụng xăng E10 là điều có thể xảy ra.
Nguyên nhân, ethanol có chứa ô xy nên khi đốt cháy sẽ làm giảm lượng carbon và hydro tham gia phản ứng, khiến nhiệt lượng sinh ra thấp hơn so với xăng khoáng truyền thống. Điều này có thể làm công suất động cơ giảm nhẹ khoảng 2 - 3%. Tuy nhiên, mức chênh lệch này không quá lớn và hầu hết các dòng xe đời mới đều có thể thích nghi bình thường với loại nhiên liệu sinh học này.
Giá nhiên liệu thời gian gần đây tiếp tục thu hút sự quan tâm của người dân và doanh nghiệp vận tải.
Các kỹ thuật viên cũng khuyến cáo người dùng không nên quá lo lắng nhưng cần tìm hiểu kỹ trước khi chuyển đổi. Với những xe đã sử dụng nhiều năm hoặc ít vận hành, chủ xe nên kiểm tra định kỳ hệ thống nhiên liệu, thay thế các chi tiết xuống cấp nếu cần thiết. Ngoài ra, người dân nên đổ xăng tại các cửa hàng uy tín để đảm bảo chất lượng nhiên liệu. Trong giai đoạn đầu triển khai, nếu chưa chắc chắn phương tiện có phù hợp với E10 hay không, người dùng nên liên hệ đại lý chính hãng hoặc trung tâm bảo dưỡng để được tư vấn cụ thể.
Theo các chuyên gia kinh tế, ngoài yếu tố giảm phát thải, xăng E10 còn có giá bán cạnh tranh hơn so với xăng khoáng truyền thống. Tuy nhiên, để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, cần thêm thời gian để người dân tiếp cận đầy đủ thông tin và hướng dẫn sử dụng phù hợp với từng loại phương tiện.
