Mấy ngày nay, khi đọc tin về vụ việc một cô giáo tại trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ, phường Quy Nhơn Nam (Gia Lai) đã tự ý sửa bài kiểm tra, hạ điểm gần 20 học sinh từ đúng thành sai, tôi – một người từng đứng trên bục giảng – không khỏi sốc và hụt hẫng. Cảm xúc ấy không đơn thuần chỉ vì sự bất ngờ, mà còn bởi lương tâm nghề nghiệp và trách nhiệm giáo dục luôn thôi thúc tôi phải suy nghĩ sâu hơn về bản chất của nghề dạy học và ý nghĩa của từng con điểm đối với học sinh.
Trước hết, tôi muốn nói rằng mỗi con điểm không chỉ là một con số khô khan trên giấy kiểm tra. Với người học, đó là kết quả của một quá trình nỗ lực và phấn đấu – những buổi tối miệt mài làm bài tập, những ngày loay hoay với những khái niệm mới, những lúc tự nhủ "mình phải làm được". Với người thầy, điểm số phản ánh phần nào sự thấu hiểu, cảm thông và trách nhiệm trong công việc chấm bài. Vì vậy, khi đọc tin một giáo viên tự ý hạ điểm học sinh, tim tôi như thắt lại. Bởi lương tâm người thầy không thể đòi hỏi gì hơn ngoài sự trung thực và khách quan trong chấm bài – điều mà nghề giáo buộc mỗi người phải tuân thủ trước hết vì học sinh của mình.
Từng cầm bút chấm bài cho học sinh, tôi hiểu rõ sự cẩn trọng cần thiết trong từng nét mực ấy. Chấm bài không phải đơn thuần là việc gạch đúng, gạch sai rồi cộng trừ điểm. Đó là việc nhìn nhận sự cố gắng của học trò, là sự kiên nhẫn tìm ra từng ý nhỏ trong bài làm, là việc đánh giá công bằng những gì các em đã thể hiện. Khi chấm bài kiểm tra, tôi luôn tự nhủ mình phải nghiêm túc, tỉ mẩn. Bởi tôi biết rằng sau mỗi bài kiểm tra là hàng ngàn nỗ lực thầm lặng mà các em dành cho môn học, dành cho sự tiến bộ của bản thân.
Và chính vì hiểu điều đó nên tôi càng đau lòng hơn khi biết có học sinh bị hạ điểm không vì lỗi kiến thức mà chỉ vì sự can thiệp chủ quan. Học sinh đã bỏ công sức, tâm huyết vào bài làm của mình, rồi khi nhìn thấy kết quả lại bị thay đổi một cách thiếu minh bạch – đó không chỉ là sự thiệt thòi về điểm số, mà còn là sự tổn thương về tinh thần. Điều này khiến tôi không thể im lặng.
Ảnh minh họa.
Tôi nhớ mãi một kỷ niệm trong những ngày mới đi dạy. Đó là một buổi trả bài kiểm tra toán lớp 7. Khi gọi tên một em học sinh lên nhận bài, tôi thấy em đứng đó lặng lẽ, ánh mắt buồn bã. Khi nhìn điểm số, em cúi mặt, đôi mắt đỏ hoe, nước mắt lăn trên má. Em nói với tôi, giọng nghẹn ngào: "Em đã rất cố gắng rồi thầy ạ. Em tin rằng sẽ được điểm cao hơn nhưng không ngờ lại như thế này.".
Lúc ấy, tôi sửng sốt bởi trước khi chấm, tôi tin mình đã chấm đúng. Nhưng trước vẻ buồn rầu và sự tiếc nuối hiện rõ trên khuôn mặt học trò, tôi quyết định lấy lại bài kiểm tra của em để rà soát lại từng câu một. Quả nhiên, vì một phút đãng trí, tôi đã chấm sai và tính thiếu hơn 1 điểm cho bài làm. Khi tôi nhận ra sai sót của mình và xin lỗi em, ánh mắt em bừng sáng, nụ cười rạng rỡ trở lại. Tôi cảm nhận rõ niềm vui của em lan tỏa – không chỉ vì điểm số được sửa lại, mà còn vì em được đối xử công bằng và được thầy cô lắng nghe.
Kỷ niệm đó dạy tôi một bài học lớn: Giáo dục không chỉ là truyền thụ kiến thức mà còn là thấu hiểu, cảm thông và tôn trọng nỗ lực của học sinh. Người thầy phải luôn đặt học sinh ở vị trí trung tâm của mọi quyết định. Bởi lẽ, dù chúng ta có dùng những phương pháp giảng dạy hiện đại đến đâu, liệu pháp tâm lý sâu sắc đến mấy, thì yếu tố nền tảng vẫn là sự tin tưởng và công bằng giữa thầy – trò.
Chính vì vậy, khi nghe tin một giáo viên vì lý do "tránh cho học sinh chủ quan khi có nhiều điểm cao" mà tự ý sửa bài, hạ điểm học sinh, tôi không thể nén được sự băn khoăn. Dù với bất kỳ lý do gì, chúng ta cũng không nên và không được phép phủ nhận nỗ lực của học trò bằng cách thay đổi kết quả học tập một cách chủ quan. Những con số trên bài kiểm tra phản ánh phần nào năng lực hiện tại của học sinh; nếu chúng ta muốn học sinh tiến bộ, thay vì giảm điểm để "răn đe", chúng ta cần tìm cách khuyến khích, hướng dẫn và hỗ trợ các em học tập tốt hơn trong những lần sau.
Người thầy không chỉ là người đánh giá kiến thức mà còn là người bạn đồng hành trong hành trình học tập của học trò. Khi chúng ta đối xử công bằng và tôn trọng học sinh, chúng ta xây dựng được trong các em niềm tin vào chính bản thân mình, niềm tin vào việc học tập, và đặc biệt là niềm tin vào sự công bằng – một giá trị cốt lõi trong đời sống xã hội.
Trong bối cảnh vụ việc ở Gia Lai đang được nhà trường và các cơ quan chức năng làm rõ, tôi mong rằng mọi việc sẽ được xử lý công bằng, minh bạch, để đảm bảo quyền lợi của học sinh được bảo vệ. Hơn nữa, đây cũng nên là một dịp để ngành giáo dục nhìn nhận và làm rõ hơn về quy trình chấm bài, giám sát đánh giá và trách nhiệm nghề nghiệp để tránh những tình huống đáng tiếc tương tự xảy ra.
Trong giáo dục, mọi quyết định dù nhỏ nhất cũng có thể để lại dấu ấn lâu dài trong lòng học trò. Một bài kiểm tra, một con điểm, một lời nhận xét – tất cả đều có thể trở thành ký ức đọng lại theo các em suốt những năm tháng trưởng thành. Vì vậy, chúng ta – những người làm công tác giáo dục – dù ở bất kỳ cương vị nào cũng phải luôn tâm niệm rằng: Sự công bằng, minh bạch và tôn trọng học sinh là nền tảng không thể lay chuyển của nghề dạy học.
Hãy để mỗi con điểm là minh chứng cho nỗ lực của học trò; để mỗi lời phê là sự khích lệ chân thành; để mỗi người thầy, người cô là tấm gương về sự chính trực và tận tâm. Khi đó, giáo dục mới thực sự là hành trình kiến tạo con người, chứ không chỉ đơn thuần là truyền đạt kiến thức.
Và cuối cùng, tôi tin rằng những giá trị tốt đẹp ấy sẽ được trân trọng và gìn giữ – bởi đó chính là sứ mệnh cao cả nhất của nghề giáo: giúp học sinh lớn lên không chỉ về kiến thức mà còn về nhân cách, lòng tự trọng và niềm tin vào chính mình.
* Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả
Cùng chuyên mục
Mới cập nhật
Giá vàng trong nước đứng yên, vàng thế giới tăng nhẹ
Cha con Bầu Thuỵ nâng sở hữu lên gần 27% tại Chứng khoán LPBank
Đau bụng âm ỉ, nôn ói, người đàn ông suýt mất mạng vì căn bệnh không ai ngờ
Elon Musk nói đã chặn đứng việc Starlink bị sử dụng trái phép
